|
|
|
|
Dna moczanowa (dawna nazwa podagra) u każdego chorego może przebiegać z jednym lub kilkoma objawami, o różnym nasileniu. Wspólnym mianownikiem wszystkich postaci dny jest tzw. hiperurykemia, czyli podwyższony poziom kwasu moczowego w surowicy. Jest to warunek konieczny do wystąpienia jakiejkolwiek postaci dny moczanowej. Nie zawsze natomiast podwyższony poziom kwasu moczowego prowadzi do wystąpienia dny. Tylko niewielka część pacjentów z hiperurykemią choruje na dnę. Należy zatem rozróżnić pojęcia: podwyższony kwas moczowy i dna moczanowa. Hiperurykemia - podwyższony poziom kwasu moczowego Prawidłowy poziom kwasu moczowego we krwi wynosi 7 mg/dl u mężczyzn i 6 mg/dl u kobiet. Najogólniej ujmując, stężenie kwasu moczowego przekraczające 7 mg/dl stwarza zagrożenie dną. Zapalenie stawów w przebiegu dny Dna przebiega najczęściej w czterech stadiach:
Może trwać nawet 20-30 lat, zanim ujawni się ostrym napadem dny. Ostre zapalenie stawów w przebiegu dny dotyczy częściej mężczyzn niż kobiet. Pojawia się po raz pierwszy między 40. a 60. rokiem życia, najczęściej tuż po 50. roku życia. ostre zapalenie stawów Zaczyna się przeważnie nagle, bez żadnych zwiastunów. Może być sprowokowane niedużym urazem, spożyciem dużego posiłku lub alkoholu, stresem, zabiegiem chirurgicznym, zmęczeniem, infekcją, zatorem tętniczym. Pierwszym objawem jest silny ból jednego lub wielu stawów, często zaczynający się w nocy, nasilający się i trudny do zniesienia. Staw jest obrzęknięty, skóra nad nim zaczerwieniona lub sinopurpurowa, napięta i gorąca. Najczęściej zajęty jest staw śródstopno-palcowy palucha (podagra), często też kolanowy (gonagra) lub inne stawy, np. śródstopia, skokowe, nadgarstkowe i łokciowe. Zwykle we wcześniejszych stadiach choroby atakuje ona pojedynczy staw, w miarę upływu czasu rozszerzając się na inne. napady choroby i okresy międzynapadowe Napadowi dny towarzyszą często objawy ogólne - gorączka, dreszcze, rozbicie, kołatanie serca. W badaniach dodatkowych stwierdza się podwyższoną liczbę krwinek białych w rozmazie krwi obwodowej. Pierwsze napady dny trwają zwykle kilka dni, w miarę trwania choroby dolegliwości mogą utrzymywać się tygodniami, a okresy międzynapadowe stają się coraz krótsze. U osób, które nie są leczone i nie mają profilaktyki napadów, ostre zapalenie stawów nawraca kilka razy w roku i może przejść w postać przewlekłą, prowadzącą do nieodwracalnej deformacji stawów. przewlekłe zapalenie stawów Obejmuje wiele stawów, przebiega z powstawaniem nadżerek na powierzchniach stawowych, tworzeniem się złogów moczanowych w kaletkach stawowych i pochewkach ścięgnistych. Guzki dnawe na rękach i stopach przebijają skórę, a zawarte w nich moczany wydostają się na zewnątrz w postaci kredowej masy. Rozpoznanie dnawego zapalenia stawów opiera się o objawy kliniczne i badania dodatkowe, w których istotne są zmiany biochemiczne (podwyższony poziom kwasu moczowego w surowicy). W badaniu radiologicznym zajętego stawu złogi moczanowe widoczne są jako okrągłe ubytki kostne, ich obecność można jednak stwierdzić dopiero wtedy, gdy osiągną wielkość co najmniej 5 mm. W późniejszych stadiach choroby widoczne są gołym okiem i wyczuwalne jako podskórne guzki, a na zdjęciach rentgenowskich dają obraz licznych cieni w tkankach miękkich stóp, rąk, łokci, stawów skokowych i kolan. Pomocne w diagnostyce jest stwierdzenie w tkankach lub płynie stawowym obecności kryształów moczanów sodowych, wolnych lub sfagocytowanych (wchłoniętych) przez leukocyty. Nerkowe powikłania dny Choroba nerek jest najczęstszą po zapaleniu stawów postacią dny moczanowej. Zajęcie nerek może się objawiać różnego typu zaburzeniami. Leczenie dny moczanowej Prawidłowe leczenie tej przewlekłej choroby jest warunkiem uniknięcia nieodwracalnych powikłań stawowych i nerkowych. Obejmuje ono kilka elementów:
Podawanie kolchicyny często powoduje wymioty i biegunkę, co stwarza konieczność dodatkowego leczenia tych powikłań, mogą bowiem doprowadzić do niebezpiecznych zaburzeń elektrolitowych. Innym, bardzo groźnym powikłaniem, zwykle śmiertelnym, jest zahamowanie czynności szpiku po kolchicynie, zarówno podawanej leczniczo, jak i profilaktycznie. Skuteczne w opanowaniu ostrego napadu dny są niesterydowe leki przeciwzapalne (ibuprofen, naproksen, piroksykam), które stosuje się przez 2-3 dni. Podtrzymujące dawki leków W okresach między napadami podawanie podtrzymujących dawek kolchicyny pozwala zmniejszyć częstość zaostrzeń. W celu uzyskania wchłonięcia się złogów moczanowych z tkanek należy dążyć do obniżenia poziomu kwasu moczowego w organizmie. Stosuje się w tym celu leki moczanopędne, czyli zwiększające wydalanie moczanów przez nerki (probenecyd lub sulfinpirazon) oraz lek hamujący syntezę kwasu moczowego - allopurinol. Rokowanie w chorobie Jest u większości chorych dobre, o ile są leczeni. Dna moczanowa ma zwykle cięższy przebieg, jeśli wystąpi przed 30. rokiem życia. W przypadkach wcześnie zdiagnozowanych i prawidłowo leczonych choroba nie ogranicza w istotny sposób normalnego trybu życia. Nawet jeśli są już widoczne skutki schorzenia, odpowiednie leczenie może dać dużą poprawę: guzki dnawe mogą zostać całkowicie wchłonięte, uszkodzenie nerek może zatrzymać się, kamienie nerkowe rozpuścić się. Również duże zmiany stawowe mogą być z powodzeniem leczone chirurgicznie - niejednokrotnie udaje się odtworzyć prawidłową strukturę stawu. Objawy dny moczanowej Dna moczanowa jest niejednorodną jednostką chorobową, charakteryzującą się występowaniem różnych kombinacji następujących objawów:
|
||||
|
|
||||
